Çin’den Ürün Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz? (Detaylı)

Yeni bir yazıyla beraber tekrardan merhabalar. Bu yazımızda Türkiye’de her kahve köşesinde ya da üniversiteli öğrencilerin son sınıflarında sürekli akıllarına para kazanmakla ilgili bir şey geldiğinde birbirlerine sordukları soruyu tartışacağız. ‘Çin’den ürün getirilir mi? Nasıl getireceğiz?’


Çin piyasası 2000’li yılların başından beri inanılmaz revaçta. Günümüzde Çin’i bitirmek için bir çok proje yapılmış ancak halen daha Çin ürünleri ucuzluğu sebebiyle seçilen pazarların başında geliyor. İlk olarak Çin neden ve nasıl ucuz ürün üretiyor o konuda biraz konuşalım.


Çin’de iş gücü eskisi gibi olmasa da halen daha düşük. Verilen maaşlar dolar üzerinden hesaplanıyor. En son Çin’deki tedarikçim ile yaptığım görüşmede, krizin bizimle alakasının olmadığını tüm dünyada aynı şekilde olduğunu öğrendim. Çin’deki fabrika müdürü kendi yerel para birimlerinin dolar karşısında 7 katı düştüğüne değindi ve ürünlerin eskiden daha ucuz olduğunu savundu. Şöyle bir araştırma yaptım, haksız da değil. Bundan 2 sene önce 1 dolara aldığım ürünler şimdi 4 dolar olmuş. Enflasyon ile kıyasladığımız da yine de çok gibi görünmese de belli bir krizin eşiğinde olduklarını söyleyebiliriz.


Her halukarda halen daha dünya pazarlarında satılan ürünler Çin piyasasında daha ucuz. Bunu avantaj haline çevirmek isteyen zamanında çevirdi. Şimdi ise Make Your Trade’de de çokça bahsettiğim ‘Dropshipping’ yöntemiyle Çin’deki üreticiler köşe oldu. Çünkü dünya üzerinde yaşayan herkes online bir mağaza kurarak hiç görmediği ürünleri web sitelerinde listeleyebilir ve alıcıya belirli bir komisyonla satabilir.


Peki biz Türkiye’ye ürün getirip satmak istersek bu nasıl olacak?
Çin’den gelen ürünlere karşı Türk gümrükleri olarak alerjimiz var. Ancak elimiz mahkum Çin’den ürün gelecek ve Türkiye’de iç piyasada satılacak. Bunun gibi belki 20’nin üzerinde müşterim var ve bu işi yıllardan beri yapmaktalar. Zamanında ortağı olduğum bir akvaryum pompası firmasının işlerini yapmıştım. Ciddi anlamda ürünler güzeldi ancak hep bir gediği-eksiği vardı.


Çinlilerle anlaşmasından tutun, işlemi sonlandırana kadar kolay kolay hiç bir şeyi kabul ettiremiyorsunuz. Çin’den ürün getirmek aslında sanıldığı kadar zor ve korkunç bir iş değil. Çinli üreticiyle anlaşma aşamasını güzel ve rahat bir şekilde bitirirseniz gerisi çorap söküğü gibi gelecektir. Bu konuda gümrük müşavirinize büyük bir iş düşüyor. Müşavir firmanız sizler için gerekli belgeleri çıkardıktan sonra Çin’deki üreticiden bunları tanzim etmek zorunda. Eğer ürün Türkiye’ye geldikten sonra eksik belge yüzünden gümrükte beklerse her geçen gün hanenize zarar yazılacaktır.


Çin’deki satıcı ile ödeme şeklinizi garantili yapın
Çin’den alacağınız ürünün satıcısıyla ilk etapta garantili bir ödeme sistemi üzerinden gitmeniz şarttır. Çünkü Çin’deki bir çok firma armut yerine elma bile göndermektedir. Bu işte tecrübeniz yok ise sadece maldan değil manevi olarak da zarar edersiniz. Çin’de tanımadığınız bir insanı bulmak aylarınızı alabilir. Bu yüzden dış ticaret konusunda tecrübeniz yok ise mutlaka bir danışmandan yardım isteyiniz.


Sözleşme önerin ve sık sık Çin’e geldiğinizi belirtin
Çin’deki satıcıların gözünü korkutmak her zaman için önemlidir. Sürekli Çin ile iş yaptığınızı ve etkin ingilizceniz ile sürekli olarak sorularla satıcıyı sıkıştırırsanız, ilgili kişi sizden çekinecek ve korkacaktır. İngilizce konusuna değinmişken, bu adamlar çok iyi ingilizce bilmiyor yanlış anlamayın. Google translate vasıtasıyla yazışan adamların bir hayli fazla olduğu Çin’de işinizi çözerken abartılı bir şekilde ingilizce kullanmanıza gerek yok. Sizler de translate yardımıyla Çinlilerle görüşebilirsiniz. İnanın onlar sizin ingilizcenizin iyi olup olmadığını sorgulayacak kadar ingilizceye hakim değiller. Bu konuda korkunuz olmasın.


Çin’den sipariş vermeden önce ürün araştırmanızı yapın
Çin’den alacağınız ürün ile alakalı Türkiye’ye girişi konusunda kapsamlı bir araştırma yapın. Bunu yine gümrük müşavirinize danışarak halledebilirsiniz. Kendinizin yapacağı araştırma sonucunda atlayacağınız bir konu size çok pahalıya mal olabilir. Örneğin zamanında kendi kendine araştırıp Bulgaristan’dan maya getirmeye çalışan bir kardeşimiz, ürünü Türkiye gümrüklerine getirdikten sonra beni buldu. Bana ürünlerin geldiğini ve çekmemiz gerektiğini söyledi. Ben de gümrük mevzuatından yaptığım araştırma sonunda ülkemizde mayada ciddi anlamda kilogramında fon ödeneğinin olduğunu öğrendim. Ne yazikki arkadaşımızın bir evi ve arabası bu ithal ettiği partide heba oldu. Malları çekti ve burada sattı ancak gelir gideri karşılamadı. Kısacası, detaylı işleri mutlaka bir bilene danışın. Siz sadece ürün burada nerelere satılır, piyasa araştırması ve ürün karlılılığı gibi araştırmalarınızı yapın gerisi bir süreçtir ve her zamna hallolur.


Çin’deki satıcıdan ürünün global olarak ‘HS Code’ yani gümrük tarife istatistik pozisyonunu isteyin.
Gümrük açısından önemli olan uluslarası HS Code, Türkiye’de gümrük tarife pozisyonu olarak geçer ve malın kimlik numarasını beyan eder. Bu numara vasıtasıyla daha kolay araştırmalar yapılabilir ve sağlıklı sonuçlar elde edilir.


Mutlaka numune isteyin
Ürün ithalatından önce satıcıdan numune isteyiniz. Bu numune fiyatını genellikle, kargo dahil sizin ödemenizi isterler, ödeyin ve geçin. Ürünün getirilmeden önce ne halde olduğunu en azından elinizdeki numuneden görebilirsiniz. Elbette Çinli satıcılar ellerindeki en iyi ürünleri numune olarak yollarlar. Siz de bu konuyu kendinize koz olarak çevirebilirsiniz. Bu ürün çok iyi bunun gibi gelecekse bir sözleşme yapalım ve devam edelim şeklinde karşıdakinin gözünü daha da korkutabilirsiniz.


Bankalarla çalışın
İthalat işlemlerine vakıf değilseniz kısaca durumu anlatmaya çalışacağım. Çindeki satıcı ile anlaştıktan sonra L/C , yani Letter of Credit, yani Akreditif olarak ödeme yapacağınızı söyleyin. Onlar bu duruma ilk etapta itiraz edeceklerdir. Çünkü Akreditif her zaman alıcıyı koruyan bir ödeme şeklidir. Akreditifi bankalar yapar. İki tarafında başvurduğu banka satıcı ve alıcıyı ortadan kaldırır ve birbirlerini muhattap alırlar. Bankalar evrakların eksik olduğu zaman hiç bir zaman ödeme yapmaz ve ödeme almazlar. Bankanız sizin için satıcı karşısında temsilcinizdir. Bankalar bu işlemler sonucunda komisyon alırlar. Bu komisyon fiyatları işe ve kıymete göre değişkenlik gösterir. Ayrıca, üründe bozukluk çıkacağınıdan ve zarar edermiyim diye korkuyorsanız, bankanın açacağı akreditif metnine karşı tarafın imzalayacağı maddeler sunabilirsiniz. Kabul etmezse iş yapmayabilirsiniz.


‘Ürün tedariğini nereden yapabilirim?’
Ürün tedariğini, ister Çin Ateşeliğimizi arayarak ilgili ürünlerinizi satanların listesini isteyebilir ya da dünya çapında en çok kullanılan Alibaba.com üzerinden edineceğiniz tedarikçilerden yapabilirsiniz. Alibaba’da ürün tedariği yapmak için rozetli ve yıllarca bu işin içinde olan fabrikalardan seçim yapabilirsiniz.
Bir sonraki makalemde görüşmek üzere. Bol kazanç ve hayırlı işleriniz olsun.

Atilla Arda BORA

Dış Ticaret Danışmanı

Make Your Trade